RSS

Tag Archives: Alvin Yapan

The “Edsa” of Our Captivity

Nonoy L. Lauzon

Ingenious it may be and without the baggage of having to recreate historical pageantry, Yapan’s populist feature packs a wallop of heavy commentary – the better to enlighten today’s generation on the true state of the nation with a constituency that has remained mired in mass poverty and powerlessness.

edsa-2

Kris Bernal and Aljur Abrenica from a scene in “EDSA”

 

Thirty years after people power overthrew the dictatorship that had tyrannized the archipelagic nation, the metropolitan thoroughfare that was the site of the revolt endures to be symbolical in myriad incantations. In the ensemble film written and directed by Alvin B. Yapan plainly titled Edsa, this much is deduced. It managed to be finished in time for Edsa 30 festivities as a memorial to a people’s triumph and saga of liberation. Not that such is the expectation, but the film is not a reenactment of the gathering at Edsa for four days in February 1986 in a collective expression of the popular will to topple an oppressive regime.

What viewers are given instead is a contemporary portrait of a people’s interconnected lives as they navigate the long stretch of the road that would forever have an impact on the history of an entire nation as much as on the personal stories of its individual citizens.

With Edsa the film, Yapan presupposes that it is the ordinary people who drive the engines of history. It may not be the country’s leaders and the mighty politico imbibing enormous affluence and influence that alter the course of the nation but the faceless throng embarking on a united front and propelled to shared action. History from below is much more useful to look into than the actuations of the so-called great and heroic few said to have shaped the country’s destiny.

It is quite a radical position to take especially in the light of dominant precepts in tackling history in film. To regard history from the grassroots appears to offer much allure, hold more promise and engender better prospects for the attainment of progress and empowerment for the general populace.

As Yapan resolved to focus his lens on the seemingly superficial and banal goings-on at today’s Edsa involving the sentiments and struggles of average people, a bigger and far more valid and valuable picture of the national situation emerges. It may just be the proper strategy to tap in order to precisely correct certain misconceptions and false myths surrounding the uprising of three decades back. Now it can be seen that what had once been the Edsa of liberation has persisted to also be the Edsa of despair and disgruntlement, of unfulfilled aspirations, of broken dreams and of a people’s thwarted spirit and, yes, lingering captivity.

(This review was originally posted in glitter.ph.)

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on 14 November 2016 in Film Review, Philippine Film

 

Tags: ,

Iisa ang Estatwa at Bailarin sa Debosyon

J. Pilapil Jacobo

Isinasalaysay ng pelikula ang buhay ni Mando (Paulo Avelino), isang deboto ng Birhen ng Peñafrancia, nang makilala niya si Saling (Mara Lopez), isang dalagang naninirahan sa paanan ng bulkan ng Mayon. Magkakapalagayang-loob silang dalawa. Matutuklasan ni Mando na ang iniibig niya palang babae ay si Oriol, ang bathalumang ahas ng epikong Ibalon. Labis na matatakot si Mando isang gabi nang ipakita ni Saling ang kanyang tunay na anyo, kaya’t lalayo siya. At labis ding malulumbay ang diyosa, malulugmok sa isang milenyal na kalaliman. Magbabalik lamang si Mando kay Saling/Oriol matapos siyang sumama sa prusisyon ng Birhen bilang isang voyador. At ipagtatapat niya kay Saling/Oriol na nakita niya sa mga mata ng imahen ni Maria ang mga mata ng kanyang sinisinta.

Debosyon 01c

Sa ganang akin, makapangyarihan ang pelikula lalo na kapag ginagamit ito ng kanyang manlilikha upang minahin ang mga katutubo at kolonyal na pagmamalay gamit ang moderno nitong teknolohiya. Sa isang anyo tulad ng pelikula natin maaaring ilugar ang Panitikang Filipino sa popular, at ang popular maiuugat natin sa kayarian ng sining ng panitikan.  Sa pelikula, ang katutubo, ang kolonyal, at ang moderno ay kontemporanyo. Nananahan sila sa iisang panahon: ang panahong sinematograpiko, na inihuhudyat ng mga pinagtagni-tagning imahen (montage) at ng mga sandaling tinapyas-tapyas (diegesis).

Ano ang tagumpay ni Alvin B. Yapan sa Debosyon?  

Binabalikan niya ang epiko na itinuturing bilang pangunahing teksto ng sinaunang Panitikang Bikolano, ang “Ibalon.” Inilalarawan sa epiko ang paglilinang ng kabihasnan ng sinaunang Bikol ayon sa panahon ng tatlong mandirigma. Kasangkot sa paglilinang na ito ang bathaluman na si Oriol. Subalit lalansiin ng bawat mandirigma ang diyosa upang lubusang maitatag ang sibilisasyong papalit sa kaayusan ng kalikasang kinakatawan ng makapangyarihang babaeng ahas.

Subalit ang uri ng paggunitang ito ni Yapan ay masalimuot, sapagkat inilalangkap niya ito sa isa pang alaala sa kamalayang Bikolnon: ang debosyon sa Mahal na Birhen ng Peñafrancia. Ang mahihinuha sa hulagwayang ito ay isang malawak at malalim na pagsipat sa kayarian ng kultura na nakasuot sa malay ng tao. Marahas ang diwa na pinalitan ng debosyon kay Maria ang debosyon kay Oriol. Subalit higit na marahas ang diwa na, kung tutuusin, iisa ang nasabing debosyon. Ang mga puwersa ng pananakop lamang ang naggugumiit ng pagkakaiba.

Upang pahindian ang kolonyal na negasyon (the negation of negation), kailangang muling isaritwal ni Mando ang kanyang debosyon para sa dalawa niya innamorata na sina Maria at Saling. Kailangan niyang isabak ang kanyang katawan kasama ang iba pang katawang lalaki ng Kabikolan sa prusisyon ng imahen sa ilog Naga. At kailangan niya ring kilalanin ang katawang bathaluman-ahas ni Saling bilang katawang tao.

Ano ang kaisipan na magsasara sa pelikula?

Ang kasaysayan ng mithi ay hindi maaaring balangkasin sa isang linyar na paraan. Dahil sa masalimuot na ugnayan ng katutubo at ng kolonyal, ang anumang pagtatangka na taluntunin ang kasaysayan ng mga damdamin, tulad na nga ng pagnanasa at ng pangungulila, ay kailangang maisadula sa isang paraan kung saan masasaksihan ang sandali ng pag-aalinsabayan, ang sandali ng katiwalagan, at ang imposibilidad din ng lahat ng palakumpasang ito.

Iisa ang estatwa at bailarin sa ngalan ng debosyon.

*

Image source: http://mymovieworld-coolman0304.blogspot.com/2013/07/debosyon-official-trailer-cinemalaya.html

 
12 Comments

Posted by on 28 November 2013 in Film Review

 

Tags: , , , ,